چه کسانی نمی توانند ایمپلنت انجام دهند؟

دیابت، پوکی استخوان، سن بالا یا حتی کمبود استخوان فک به‌تنهایی به این معنی نیست که فرد نمی‌تواند ایمپلنت کند. آنچه اهمیت دارد وضعیت عمومی بیمار، کنترل بیماری، سلامت استخوان و لثه و ارزیابی قبل از درمان است.

در یک نگاه؛ چه کسانی فعلاً گزینه مناسبی برای ایمپلنت نیستند؟

آیا واقعاً بعضی افراد نمی‌توانند دندانشان را ایمپلنت کنند؟

بله، اما بهتر است بین «ممنوعیت قطعی» و «محدودیت موقت یا افزایش ریسک» تفاوت قائل شویم.

در بسیاری از مواردی که بیمار در ابتدا کاندید مناسبی برای ایمپلنت نیست، بعد از درمان بیماری لثه، کنترل قند خون، افزایش حجم استخوان یا تغییر زمان انجام درمان می‌توان دوباره شرایط را بررسی کرد.

بنابراین جمله «من نمی‌توانم ایمپلنت کنم» فقط بعد از معاینه، بررسی سوابق پزشکی و ارزیابی استخوان فک قابل تأیید است.

چه افرادی نمیتوانند ایمپلنت دندان انجام دهند

در ادامه به اشخاصی که ایمپلنت دندان برای آنان منع شده را بررسی میکنیم.

۱. افراد مبتلا به بیماری‌های کنترل‌نشده

یکی از مهم‌ترین مواردی که ممکن است باعث به تعویق افتادن ایمپلنت شود، وجود یک بیماری سیستمیک کنترل‌نشده است.

کاشت ایمپلنت یک درمان جراحی است و بدن باید بتواند بعد از جراحی بافت را ترمیم کند و استخوان اطراف پایه ایمپلنت شکل بگیرد. به همین دلیل بیماری‌هایی که ترمیم زخم، سیستم ایمنی یا وضعیت عمومی بیمار را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهند باید قبل از درمان ارزیابی شوند.

در این شرایط ممکن است دندانپزشک یا جراح قبل از ایمپلنت از بیمار بخواهد با پزشک معالج خود مشورت کند.

داشتن بیماری زمینه‌ای به‌تنهایی به معنی ممنوعیت ایمپلنت نیست؛ تحت کنترل بودن بیماری مهم‌تر از نام بیماری است.

۲. افراد با دیابت کنترل‌نشده

افراد دیابتی در بسیاری از موارد می‌توانند ایمپلنت دندان انجام دهند؛ اما کنترل قند خون اهمیت زیادی دارد.

انجمن دندانپزشکی آمریکا اعلام می‌کند که ایمپلنت در بیماران با دیابت کنترل‌شده عموماً درمانی ایمن و قابل پیش‌بینی است، در حالی که در دیابت ضعیف کنترل‌شده ممکن است ترمیم و جوش خوردن ایمپلنت با استخوان به تأخیر بیفتد و احتمال عوارض افزایش پیدا کند.

بنابراین:

• دیابت کنترل‌شده: معمولاً مانع ایمپلنت نیست.

• دیابت کنترل‌نشده: ممکن است درمان تا کنترل بهتر قند خون به تعویق بیفتد.

• بیمار باید داروها، میزان کنترل قند و سوابق پزشکی خود را در اختیار پزشک قرار دهد.

هیچ عدد واحدی برای همه بیماران به‌عنوان مرز قطعی انجام یا عدم انجام ایمپلنت وجود ندارد و تصمیم باید با توجه به شرایط فرد گرفته شود.

برای اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله آیا افراد دیابتی می‌توانند ایمپلنت کنند را مطالعه کنید.

۳. افرادی که عفونت یا بیماری فعال لثه دارند

ایمپلنت باید در محیطی سالم قرار بگیرد. وجود التهاب شدید، عفونت فعال یا بیماری درمان‌نشده لثه می‌تواند سلامت بافت اطراف ایمپلنت را تهدید کند.

به همین دلیل اگر بیمار:

• خونریزی شدید لثه دارد

• بیماری فعال پریودنتال دارد

• عفونت دندان یا لثه دارد

• تجمع شدید جرم و پلاک دارد

ممکن است ابتدا درمان لثه و کنترل عفونت انجام شود و سپس شرایط کاشت ایمپلنت بررسی شود.

این موضوع به معنی محروم شدن دائمی بیمار از ایمپلنت نیست؛ در بسیاری از موارد بعد از کنترل بیماری، امکان درمان وجود دارد.

۴. افرادی که استخوان کافی برای ایمپلنت ندارند

کمبود استخوان یکی از دلایل رایجی است که بعضی بیماران تصور می‌کنند نمی‌توانند ایمپلنت کنند؛ در حالی که کمبود استخوان الزاماً به معنی غیرممکن بودن ایمپلنت نیست.

بعد از کشیدن یا از دست دادن دندان، استخوان فک به‌مرور ممکن است تحلیل برود. اگر ارتفاع یا عرض استخوان برای قرار گرفتن پایه ایمپلنت کافی نباشد، پزشک می‌تواند بسته به وضعیت بیمار روش‌هایی مانند:

• پیوند استخوان

• استفاده از پودر استخوان

• بازسازی استخوان

• سینوس لیفت در فک بالا

را بررسی کند.

برای آشنایی بیشتر می‌توانید راهنمای پیوند استخوان برای ایمپلنت را مطالعه کنید.

در دندان‌های خلفی فک بالا نیز نزدیکی سینوس ممکن است باعث محدودیت ارتفاع استخوان شود. در چنین شرایطی گاهی جراحی سینوس لیفت قبل یا همزمان با ایمپلنت انجام می‌شود.

بنابراین پاسخ به سؤال «استخوان ندارم؛ می‌توانم ایمپلنت کنم؟» در بسیاری از بیماران بله، اما ممکن است ابتدا به بازسازی استخوان نیاز باشد.

۵. افرادی که رشد فک آن‌ها کامل نشده است

ایمپلنت برخلاف دندان طبیعی همراه با رشد فک جابه‌جا نمی‌شود. به همین دلیل قرار دادن ایمپلنت در فکی که هنوز در حال رشد است می‌تواند در آینده باعث اختلاف موقعیت ایمپلنت با دندان‌های اطراف شود.

مرور مطالعات مربوط به ایمپلنت در کودکان و نوجوانان نیز نشان می‌دهد که استفاده از ایمپلنت در فک در حال رشد معمولاً باید فقط در شرایط خاص انجام شود و در اغلب موارد درمان محافظه‌کارانه تا پایان رشد ترجیح داده می‌شود.

بنابراین عدد سن به‌تنهایی معیار کافی نیست.

ممکن است رشد فک یک فرد در سن مشخصی پایان یافته باشد و فرد دیگری در همان سن هنوز رشد فعال داشته باشد. ارزیابی رشد باید توسط پزشک انجام شود.

۶. افراد مصرف‌کننده بعضی داروهای پوکی استخوان و سرطان

یکی از موارد مهمی که بیمار باید حتماً پیش از ایمپلنت به پزشک اطلاع دهد، مصرف داروهای ضدجذب استخوان یا برخی داروهای مورد استفاده در درمان سرطان است.

این موضوع به‌خصوص درباره بعضی داروهای بیس‌فسفونات، دنوزوماب و برخی درمان‌های ضدآنژیوژنیک اهمیت دارد.

راهنمای انجمن جراحان دهان و فک و صورت آمریکا تأکید می‌کند که در افرادی که برای سرطان دوزهای خاصی از داروهای ضدجذب استخوان دریافت می‌کنند، قرار دادن ایمپلنت باید با احتیاط بسیار بیشتری بررسی شود و در برخی شرایط از آن اجتناب می‌شود. در مقابل، مصرف این داروها برای پوکی استخوان الزاماً به معنی ممنوعیت جراحی نیست و ارزیابی ریسک به نوع دارو، روش مصرف و شرایط بیمار بستگی دارد.

نکته مهم: هیچ دارویی را برای انجام ایمپلنت خودسرانه قطع نکنید.

نام دارو، مقدار مصرف، مدت مصرف و علت تجویز باید قبل از درمان در اختیار جراح قرار گیرد و هرگونه تغییر دارویی فقط با نظر پزشک معالج انجام شود.

۷. بیماران تحت پرتودرمانی سر و گردن

سابقه پرتودرمانی در ناحیه فک، دهان، سر یا گردن یکی دیگر از مواردی است که نیاز به بررسی تخصصی دارد.

پرتودرمانی می‌تواند روی خون‌رسانی و توان ترمیم استخوان اثر بگذارد. مطالعات نشان داده‌اند که میزان موفقیت ایمپلنت در استخوان تحت پرتودرمانی نسبت به استخوانی که تحت تابش نبوده پایین‌تر است.

اما حتی در این گروه نیز نمی‌توان برای همه بیماران یک حکم مشابه صادر کرد.

مواردی مانند:

• محل پرتودرمانی

• دوز تابش

• زمان گذشته از درمان

• وضعیت استخوان

• شرایط عمومی بیمار

در تصمیم‌گیری نقش دارند.

این بیماران باید حتماً توسط تیم درمانی باتجربه در جراحی فک و ایمپلنت ارزیابی شوند.

۸. افراد سیگاری

سیگار ممنوعیت مطلق برای ایمپلنت نیست، اما یکی از عوامل مهم افزایش ریسک شکست درمان محسوب می‌شود.

یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز بزرگ روی بیش از ۱۵۰ هزار ایمپلنت نشان داده است که خطر شکست ایمپلنت در افراد سیگاری بیشتر از افراد غیرسیگاری است.

سیگار می‌تواند:

• ترمیم بافت را مختل کند؛

• خطر التهاب اطراف ایمپلنت را افزایش دهد؛

• روی استخوان اطراف ایمپلنت اثر منفی بگذارد؛

• احتمال شکست درمان را افزایش دهد.

به همین دلیل قطع یا کاهش مصرف سیگار، به‌خصوص در دوره جراحی و ترمیم، اهمیت زیادی دارد.

برای جزئیات بیشتر می‌توانید مقاله تأثیر سیگار و الکل بر ایمپلنت را بخوانید.

آیا افراد مبتلا به پوکی استخوان نمی‌توانند ایمپلنت کنند؟

خیر. پوکی استخوان به‌تنهایی به معنی ممنوع بودن ایمپلنت نیست.

مرورهای علمی جدید نشان می‌دهند که برای قضاوت درباره موفقیت ایمپلنت باید علاوه بر تراکم استخوان، عوامل دیگری مانند کیفیت استخوان محل جراحی، داروهای مصرفی و شرایط عمومی بیمار نیز بررسی شوند.

در بیماران مبتلا به پوکی استخوان موضوع دارو اهمیت ویژه‌ای دارد؛ بنابراین بیمار باید نام تمام داروهای مصرفی خود را به پزشک اعلام کند.

آیا سالمندان نمی‌توانند ایمپلنت کنند؟

سن بالا به‌تنهایی مانع انجام ایمپلنت نیست.

برای یک بیمار سالمند، عواملی مانند:

• سلامت عمومی

• وضعیت استخوان فک

• بیماری‌های زمینه‌ای

• داروهای مصرفی

• سلامت لثه

• توانایی رعایت بهداشت دهان

مهم‌تر از عدد سن هستند.

در نتیجه ممکن است یک فرد ۷۵ ساله با شرایط عمومی مناسب گزینه خوبی برای ایمپلنت باشد، در حالی که فردی جوان‌تر به دلیل یک بیماری کنترل‌نشده ابتدا به درمان پزشکی نیاز داشته باشد.

چه کسانی کاندیدای مناسب ایمپلنت هستند؟

به‌طور کلی فردی که شرایط زیر را داشته باشد شانس بیشتری برای انجام موفق ایمپلنت دارد:

• سلامت عمومی قابل قبول

• لثه سالم یا بیماری لثه کنترل‌شده

• استخوان کافی یا امکان بازسازی استخوان

• رعایت مناسب بهداشت دهان و دندان

• کنترل بیماری‌های زمینه‌ای

• مراجعه منظم برای مراقبت‌های بعدی

• عدم مصرف زیاد دخانیات یا آمادگی برای کاهش و ترک آن

چه شرایطی باعث می‌شود ایمپلنت فقط به تعویق بیفتد؟

بعضی مشکلات بیشتر موانع موقت هستند تا ممنوعیت دائمی.

قبل از ایمپلنت چه اطلاعاتی را به پزشک بگوییم؟

پزشک باید قبل از طراحی درمان تصویر کاملی از وضعیت شما داشته باشد.

موارد زیر را پنهان نکنید:

• دیابت و میزان کنترل آن

• بیماری قلبی و عروقی

• سابقه سکته

• مشکلات انعقادی

• بیماری‌های خودایمنی

• سرطان و سابقه شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی

• پوکی استخوان

• مصرف سیگار و دخانیات

• تمام داروها و مکمل‌های مصرفی

• سابقه جراحی‌های مهم

• حساسیت دارویی

حتی اگر تصور می‌کنید یک دارو ارتباطی با دندانپزشکی ندارد، بهتر است نام آن را به پزشک بگویید.

چگونه مشخص می‌شود که من می‌توانم ایمپلنت انجام دهم؟

تشخیص فقط با یک عامل انجام نمی‌شود.

معمولاً پزشک مجموعه‌ای از موارد زیر را بررسی می‌کند:

معاینه دهان و لثه

سلامت لثه، دندان‌های مجاور و وضعیت محل بی‌دندانی ارزیابی می‌شود.

بررسی استخوان

تصویربرداری، به‌خصوص در درمان‌های ایمپلنت، به پزشک کمک می‌کند حجم استخوان و موقعیت ساختارهای مهم را بررسی کند.

سوابق پزشکی

بیماری‌ها، داروها، جراحی‌های قبلی و وضعیت عمومی سلامت بررسی می‌شوند.

طراحی روش درمان

در نهایت مشخص می‌شود که ایمپلنت مستقیم قابل انجام است یا بیمار ابتدا به درمانی مانند پیوند استخوان یا سینوس لیفت نیاز دارد.

اگر نتوانیم دندان ایمپلنت کنیم چه گزینه‌هایی وجود دارد؟

اگر پس از ارزیابی تخصصی مشخص شود که ایمپلنت در شرایط فعلی مناسب نیست، بسته به تعداد دندان‌های از دست رفته می‌توان روش‌های دیگری را بررسی کرد.

از جمله:

• بریج دندان

• پروتز متحرک

• اوردنچر در شرایط مناسب

• به تعویق انداختن ایمپلنت تا برطرف شدن عامل خطر

انتخاب بین این روش‌ها به وضعیت دندان‌های باقی‌مانده، استخوان، سن، سلامت عمومی و انتظارات بیمار بستگی دارد.

قبل از ایمپلنت چه چیزی تعیین‌کننده است؟

در نهایت، مناسب بودن ایمپلنت فقط با داشتن یا نداشتن یک بیماری مشخص نمی‌شود. پزشک باید وضعیت سلامت عمومی، داروهای مصرفی، سلامت لثه و مقدار و کیفیت استخوان فک را در کنار هم بررسی کند.

برای بعضی بیماران ایمپلنت مستقیماً قابل انجام است؛ بعضی افراد ابتدا به درمانی مانند کنترل بیماری زمینه‌ای، درمان لثه یا پیوند استخوان نیاز دارند و در موارد محدود نیز ممکن است روش دیگری جایگزین ایمپلنت شود.

بنابراین اگر درباره مناسب بودن ایمپلنت برای شرایط خود مطمئن نیستید، تصمیم نهایی باید بعد از معاینه و بررسی تصاویر فک گرفته شود.

برای آشنایی با هزینه درمان و عوامل مؤثر بر آن نیز می‌توانید صفحه قیمت ایمپلنت دندان را مشاهده کنید.